TMS Tedavisi – Transkraniyal Manyetik Uyarım

TMS tedavisi (Transkraniyal Manyetik Uyarım), modern tıbbın beyin sağlığı ve ruhsal problemlerin tedavisinde sunduğu devrim niteliğindeki en önemli gelişmelerden biridir. Özellikle ilaç tedavisine karşılık vermeyen ya da ilaçların yan etkilerinden mustarip olan hastalar için umut kaynağı olan bu teknik, beynin belli bölgelerini manyetik alanlar kullanarak uyararak nöronal aktiviteyi düzenlemeyi amaçlar. Cerrahi bir müdahale gerektirmemesi, anesteziye gerek duyulmaması ve hastanın gündelik hayatına hemen dönebilmesi gibi avantajları ile TMS tedavisi, psikiyatri ve nöroloji alanlarında giderek daha çok tercih edilen bir alternatif haline gelir.

TMS Nedir?                             

Transkraniyal Manyetik Uyarım ya da kısaca TMS, beynin kafatası üzerinden hedeflenen bölgelerine güçlü fakat kısa manyetik atımlar ileterek sinir hücrelerini uyarmayı amaçlayan, invazif olmayan bir nöromodülasyon yöntemidir. Bu teknik, temel olarak Faraday’ın elektromanyetik indüksiyon prensibine dayanır. Özel bir TMS cihazı tarafından üretilen manyetik alan, kafa derisi ve kafatasından rahatça geçerek beyin korteksinin yüzeyine yakın yerlerde küçük elektriksel akımlar oluşturur. Bu akımlar, nöronların ateşlenme potansiyelini değiştirerek aktivitelerini artırır ya da azaltır.

Özellikle depresyon gibi duygu durum bozukluklarında, beynin prefrontal korteks gibi belli yerlerindeki nöronak aktivitenin azaldığı bilinir. TMS tedavisi, bu bölgelerdeki aktiviteyi normal düzeylere çekerek belirtilerin hafifletilmesine destek olur. Tedavinin en önemli özelliklerinden bir tanesi, etkisinin hedeflenen beyin bölgesiyle sınırlı kalması ve vücudun diğer sistemlerini etkilememesidir. Bu da onu, sistemik yan etkilere sebep olabilen ilaç tedavilerinden ayıran temel bir farktır.

TMS Tedavisi Nasıl Uygulanır?   

TMS tedavisi süreci, hastanın rahatlığı ve emniyeti ön planda tutularak tasarlanmış, son derece basit ve ağrısız bir prosedürdür. Tedavi, özel olarak tasarlanmış bir koltukta hasta uyanık ve rahat bir haldeyken gerçekleştirilir. Herhangi bir anestezi ya da sedasyon uygulamasına gerek yoktur. Tedavinin ilk seansında, doktor ya da teknisyen hastanın motor eşiğini belirlemek adına bir haritalama işlemi yapar. Bu işlem, beynin motor korteksini uyararak el ya da parmak kaslarında küçük bir seğirme elde etmek adına gerekli minimum manyetik güç düzeyinin saptanmasıdır.

Motor eşik belirlendikten sonra, TMS cihazı bobini, tedavinin hedeflendiği beyin bölgesinin üzerine hassas bir biçimde yerleştirilir. Cihaz çalıştırıldığı zaman, hasta bobinden gelen ritmik bir tıklama sesi duyar ve kafa derisinde hafif bir tıkırdama ya da vurma hissi yaşayabilir. Bu his çoğunlukla ağrılı değildir ve hastalar hemen alışır. Bir TMS tedavisi seansı tipik olarak 20 ile 40 dakika arasında sürer. Tedavinin toplam süresi de hastanın durumuna ve tedavi protokolüne bağlı olarak değişmekle beraber, çoğunlukla 4 ile 6 hafta süresince, haftada beş gün biçiminde uygulanır. Hastalar, her seansın hemen sonrasında araba kullanmak da dahil olmak üzere normal gündelik aktivitelerine dönebilirler.

TMS Tedavisinin Etkili Olduğu Hastalıklar

TMS tedavisi, başlangıçta tedaviye dirençli majör depresif bozukluk için FDA onayı alarak yaygınlaşsa da, günümüzde başarısı kanıtlanmış ve araştırılmakta olan kullanım alanları son derece genişlemiştir. Depresyon, TMS uygulamasının en tanınan ve en etkili olduğu alandır. Özellikle en az bir antidepresan ilacı yeterli karşılık vermemiş hastalar için kuvvetli bir seçenek sunar. Bunun yanı sıra, obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde de özel bir TMS protokolü FDA onayı almıştır ve olumlu sonuçlar bildirilmektedir. Psikiyatri alanındaki diğer kullanım alanları içerisinde anksiyete bozuklukları, travma sonrası stres bozukluğu, bipolar bozukluğun depresif dönemleri ve nikotin bağımlılığı gibi durumlar yer alır. Nöroloji alanında da Transkraniyal Manyetik Uyarım, kronik ağrı sendromları, fibromiyalji, migren, inme sonrası rehabilitasyon sürecinde motor fonksiyonları geri kazanılması, Parkinson hastalığına bağlı bazı belirtilerin hafifletilmesi ve kulak çınlaması gibi çok farklı durumlarda umut vadeden bir tedavi tekniği olarak araştırılmakta ve uygulanmaktadır.

TMS Tedavisi Kimler İçin Uygundur?

TMS tedavisi geniş bir hasta profiline hitap etse bile her birey için uygun bir alternatif olmayabilir. Bu tedavinin sizler için doğru olup olmadığına karar vermek için muhakkak bir uzman psikiyatrist tarafından detaylı bir değerlendirme yapılması gerekir. Genellikle TMS, ilaç tedavisine karşılık vermeyen ya da ilaçların sebep olduğu kilo alımı, cinsel işlev bozukluğu, mide bulantısı gibi yan etkileri tolere edemeyen majör depresyon hastaları için harika bir adaydır. Tedaviyi düşünmeden önce hastanın tıbbi hikayesi ayrıntılı bir biçimde incelenir. Fakat TMS tedavisi için bazı kesin kontrendikasyonlar, yani tedavinin uygulanmaması gereken durumlar mevcuttur.

Vücudunda, özellikle kafa bölgesine yakın yerlerde, manyetik alanda etkilenebilecek metal implant ya da cihaz bulunan kişiler bu tedavi için uygun değildir. Bunlara örnek olarak koklear implantlar, beyin anevrizması klipsleri, beyin ya da omurilik stimülatörleri ve kalp pilleri verilebilir. Aynı zamanda epilepsi hastalığı geçmişi olan ya da sık nöbet geçiren kişilerde TMS tedavisi, nöbet tehlikesini artıracağından dolayı çoğunlukla tavsiye edilmez. Hamilelik döneminde de yeterli done olmadığından dolayı çoğunlukla kaçınılır.

TMS Tedavisi Sonuçları

TMS tedavisi sonuçları kişiden kişiye değişiklik göstermekle beraber, klinik çalışmalar ve uygulamalar son derece olumlu bir tablo çizer. Tedavinin etkileri çoğunlukla bir gecede ortaya çıkma; bu bir süreçtir. Hastalar çoğunlukla tedavinin ikinci ya da üçüncü haftasından itibaren kendilerini daha iyi hissetmeye başlarlar. Enerji düzeylerinde artış, uyku düzeninde düzelme, karamsar ruh halinin dağılması ve hayattan yeniden zevk alma gibi belirtiler gözlemlenebilir.

En yüksek düzeyde fayda ise çoğunlukla tedavi kürünün tamamlandığı 4-6 haftanın sonunda elde edilir. Tedaviye dirençli depresyon hastalarında yapılan çalışmalarda, TMS tedavisi gören hastaları ortalamak üçte ikisinin belirtilerinde belirgin bir azalma yaşadığı ve yaklaşık üçte birinin de tam remisyona girdiği bildirilmektedir. Tedavi bittikten sonra elde edilen bu olumlu sonuçların kalıcılığı da önemlidir. Pek çok hasta için TMS’nin etkileri bir yıldan fazla sürebilir. Belirtilerin geri dönmesi halinde de koruyucu TMS seansları planlayarak iyilik durumunun devamı sağlanır.

TMS Tedavisinin Yararları

Transkraniyal Manyetik Uyarım tedavisinin en önemli faydalarından biri, non-invazif bir yöntem olmasıdır. Vücuda herhangi bir kesi atılmaz, anestezi ya da sedasyon gerekmez. Bu durum, cerrahi ve anesteziye bağlı riskleri tamamen ortadan kaldırır. İkinci büyük faydası da sistemik yan etkilerinin olmamasıdır. Antidepresan ilaçlar kan dolaşımına karışarak bütün vücudu etkiler ve kilo değişiklikleri, cinsel isteksizlik, mide-bağırsak problemleri gibi yan etkilere sebep olabilir. TMS de etkisini direkt beynin hedeflenen bölgesinde gösterdiği için bu tarz sistemik yan etkiler görülmez. Hastaların tedavi seanslarının hemen ardından gündelik yaşamlarına, işlerine ya da okullarına dönebilmeleri de önemli bir ayrıcalıktır. Tedavi süreci, bireyin hayatını aksatmaz. Aynı zamanda, bilişsel fonksiyonlar üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olmadığı, hatta bazı çalışmalarda hafıza ve konsantrasyon gibi bilişsel becerilerde iyileşmeye yol açabildiği gözlemlenmiştir.

TMS Tedavisinin Zararları

Her tıbbi standartta olduğu gibi TMS tedavisinin de potansiyel tehlikeleri ve yan etkileri vardır. Fakat bu yan etkiler çoğunlukla hafif, geçici ve iyi tolere edilebilir seviyededir. En çok karşılaşılan yan etki, tedavi esnasında ve sonrasında uygulama yapılan kısımda hafif baş ağrısı ya da kafa derisinde rahatsızlık hissidir. Bu durum çoğunlukla basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınabilir ve birkaç seanstan sonra vücudun alışmasıyla kendiliğinden kaybolur. Bazı hastalar tedavi esnasında yüz kaslarında seğirme ya da karıncalanma hissedebilirler. Bu, manyetik alanın yakındaki sinirleri uyarmasından kaynaklanır ve bobinin pozisyonu ayarlanarak kolaylıkla düzeltilebilir. İşitmeyle alakalı olarak, cihazın çıkardığı yüksek tıklama sesine karşı kulakları korumak için hastalara kulak tıkacı verilir.

TMS Tedavisi Öncesi ve Sonrası

TMS tedavisi süreci, yapılandırılmış bir plan kapsamında ilerler. Tedavi öncesi dönem, detaylı bir psikiyatrik değerlendirmeyle başlar. Bu görüşmede hastanın semptomları, tıbbi öyküsü, daha önceki tedavileri ve ilaç kullanımı ayrıntılı olarak sorgulanır. Tedavinin uyguluğuna karar verildikten sonra, ilk seansta motor eşik tespiti ve bobin konumlandırması yapılır. Hastaya süreçle alakalı ayrıntılı bilgi verilir ve bütün sorular cevaplar. Tedaviye başlamadan önce hastanın herhangi bir özel hazırlık yapmasına gerek yoktur. Tedavi sonrası dönem de son derece rahattır. Her seanstan sonra hastalar kendilerini yorgun ya da sersem hissetmezler ve hemen normal hayatlarına geri dönebilirler.

TMS Tedavisi Ankara

Ruhsal ve nörolojik problemler için modern ve etkili tedavi teknikleri arayan hastalar için TMS tedavisi Ankara şehrinde de güvenle erişilebilen bir alternatiftir. Başkentte, bu alanda profesyonelleşmiş klinikler ve tecrübeli hekimler vardır. TMS tedavisi Ankara arayışında olan kişiler için en önemli kriter, tedavinin doğru tanı, kişiye özel program ve modern teknoloji eşliğinde, deneyimli bir uzman tarafından uygulanmasıdır. Kliniğimizde, Dr. Barbaros Özdemir yönetiminde, Transkraniyal Manyetik Uyarım tedavisini güncel bilimsel protokoller ve hasta odaklı bir yaklaşımla sunuyoruz. Ankara’daki merkezimizde, hastalarımıza yeni nesil teknoloji TMS cihazıyla rahat ve güvenli bir alanda tedavi olanağı sunuyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

TMS Açılımı Nedir?

TMS, “Transkraniyal Manyetik Uyarım” ifadesinin baş harflerinden meydana gelen bir kısaltmadır. Transkraniyal, “kafatası üzerinden” anlamına gelir ve tedavinin invazif olmadığını ifade eder.

TMS Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Tek bir TMS tedavisi seansı çoğunlukla 20 ile 40 dakika arası sürer. Toplam tedavi süresi de çoğunlukla 4 ile 6 hafta arasında değişir. Bu süre boyunca haftanın 5 günü seanslar uygulanmaya devam eder.

TMS Tedavisi Nerede Var?

TMS tedavisi, üniversite hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri ve bu alanda uzmanlaşmış özel psikiyatri kliniklerinde bulunur. TMS tedavisi Ankara şehrinde, kliniğimiz gibi donanımlı merkezlerde güvenle uygulanır.

TMS Tedavisinin Yan Etkileri Var Mı?

Evet, bazı hafif ve geçici yan etkiler olur. En çok görülenler tedavi bölgesinde baş ağrısı ve kafa derisinde rahatsızlık hissidir. Ciddi yan etkiler de son derece nadirdir.